بررسيها و نظرات پيرامون نسخه بتاي 2 ويستا نشان از آن دارد كه قبل از انتشار پيش ارائه 1 (release candidate1)، كه آخرين مرحله اصلي قبل از انتشار رسمي ويستا است، مايكروسافت بايد يك نسخه بتاي ديگر از اين سيستم عامل ارائه كند. اين امر بدون شك چندان براي مايكروسافت خوشايند نيست، ولي اكثر آزمايشكنندگان نسخه بتا اميدوارند كه مايكروسافت به ادعاي خود در باب اولويت كيفيت در انتشار نسخه نهايي پايبند باشد. گزينه ديگر اين است كه مايكروسافت ويستا را در زمان اعلام شده به بازار بفرستد، ولي بعد سيلي از بستههاي اصلاحي به سوي كاربران روانه كند.
اينكه چطور مايكروسافت خود را از اول درگير اين زمانبندي غير معقول براي انتشار ويستا كرده، بحث جداگانهاي است. ولي آنچه كه اكنون اهميت دارد اين است كه چطور مايكروسافت خود را از مخمصه نجات خواهد داد. بنا به دلايلي كه در ادامه اين مقاله ميخوانيد، ما معتقديم كه انتشار ويستا باز هم به تعويق خواهد افتاد.
تأخير
اولين دليل اين است كه با توجه به مشكلاتي كه هنوز بايد رفع شوند، زمانبندي موجود بسيار فشرده و محدود به نظر ميرسد. دوم اينكه، اعتبار مايكروسافت خيلي بيشتر به كيفيت محصولش وابسته است تا زمانبندي انتشار آن. سوم اينكه، تاريخ فعلي انتشار ويستا براي مصرفكنندگان، فصل تعطيلات 2006 را از دست خواهد داد. بنابراين مايكروسافت در صورت به تعويق انداختن ويستا، يك فصل پر فروش ديگر را نيز نخواهد داشت. نهايتاً، سيلي از بستههاي اصلاحي و وصلهها بلافاصله بعد از انتشار نسخه نهايي، بدون شك بازتاب منفي وسيعتر و شديدتري نسبت به تأخير در انتشار نسخه نهايي خواهد داشت؛ حتي اگر در نظر بگيريم كه اين تأخير ارتقاهاي برنامهريزي شده شركتها به ويستا را به تأخير مياندازد يا حتي لغو ميكند.
تأخير ديگري در برنامه انتشار ويستا، موجب كاهش ارزش سهام مايكروسافت در بازار بورس خواهد شد. اعتبار مايكروسافت در نتيجه چنين كاري لطمه خواهد خورد و درخواست سرمايهگذاران براي جايگزين كردن استيو بالمر، مديرعامل كنوني مايكروسافت، شدت خواهد گرفت. البته، شكي نيست كه اين امر بر سود سهام مايكروسافت تأثير خواهد گذاشت، ولي اين تأثيرات چندان شديد نخواهد بود؛ چرا كه بازار در حال حاضر هم تا حدي اعتماد خود را نسبت به زمانبندي انتشار فعلي اين سيستمعامل از دست داده است. در ثاني، بخش عمدهاي از تأثيرات مالي ويستا در سال مالي 2008 اتفاق خواهد افتاد. البته نبايد فراموش كرد كه اعلام يك تأخير ديگر ممكن است اين شك را در بازار برانگيزد كه ويستا براي كل سال مالي 2008 هم به بازار نخواهد رسيد.
از نقطه نظر يك سرمايهگذار، چنانچه تأخير در ارائه ويستا موجب ارائه محصول بهتري شود، ترجيح با تعويق انتشار است. كيفيت، مهمترين عامل تعيينكننده در تعداد ارتقاي كاربران به ويستا است؛ حتي اگر يك تأخير، سرعت ارتقاها را كاهش دهد. به مرور زمان اين سيستمعامل مصرفكنندگان يكي پس از ديگري سيستمهاي خود را به ويستا ارتقا خواهند داد، و تجربه نشان داده است ارتقاي آنها اكثراً سريعتر از مشتريان شركتي انجام خواهد شد (با توجه به اين مسئله عجيب است كه چرا مايكروسافت موعد ارائه ويستا را براي مشتريان شركتي زودتر اعلام كرده است). در مورد مشتريان شركتي، تأخير در ارائه ويستا ميتواند به سود Red Hat تمام شود، كه لينوكس را به خيلي از شركتهاي تجاري ارائه ميكند.
نتايج متفاوت و دور از انتظاري كه مايكروسافت از درآمدهاي خود در يك چهارم پاياني سال مالي گزارش داد، نشان از آن دارد كه در ميان مشتريان تجاري نظر مساعدي نسبت به ويستا در حال شكلگيري است. اگر چه بنابر گزارش مؤسسه Jupiter Research پنجاه درصد شركتها حداقل سيزده ماه براي ارتقا به ويستا صبر خواهند كرد، يا اصلاً سيستمهاي خود را ويستا ارتقا نخواهند داد، ولي اين گزارش گمراهكننده است؛ زيرا اولاً، دو دسته مختلف شركتهايي كه سيزده ماه طول ميكشد تا ويستا را نصب كنند، و شركتهايي كه اصلاً از ويستا استفاده نخواهند كرد را با هم يكي كردن، كار اشتباهي است. دوم اينكه، سيزده ماه در مقايسه با مدت زمان پذيرش ويندوزاكسپي زمان خيلي زيادي نيست.
علاوه براين، ويستا مخصوصاً براي كاربران تجاري طوري طراحي شده است كه پيادهسازي و مديريت آن بسيار سادهتر باشد، و اين امر سرعت و ميزان پذيرش آن را در شركتهاي بزرگ و كوچك افزايش خواهد داد. در نهايت، نبايد فراموش كرد كه مايكروسافت صدها ميليون دلار براي تبليغ و بازاريابي ويندوز ويستا كنار گذاشته است. انتشار ويستا ممكن است با تأخير همراه باشد، ولي مطمئناً بي سر و صدا نخواهد بود. در هفتههاي منتهي به موعد انتشار، تب و هيجان ويستا به آسمان ميرسد.
توليدكنندگان سختافزار
در صحبت از تأخير ويندوز ويستا، نميتوان تأثيراتي كه اين مسئله بر توليدكنندگان سختافزار خواهد داشت را مد نظر نگيريم. بحثِ داشتن كامپيوتري كه مناسب ويندوز ويستا باشد، ديگر چندان داغ و پر اهميت نيست؛ چرا كه هر كامپيوتر متوسطي هم كه شما امروز بخريد، تواناييهايي بيشتر از نياز ويستا خواهد داشت. البته اين حقيقت مانع از نگراني سرمايهگذاران درباره تأثيرات تأخير ويستا بر فروش سختافزار نخواهد شد. چون شكي نيست كه بخشي از مصرف كنندگان براي ارتقاي كامپيوترهاي خود تا ارائه ويستا صبر خواهند كرد. تقصيري هم نميتوان به گردن آنها انداخت؛ بالا‡خره چند ماه ديرتر موجب كاهش قيمتها و بهتر شدن سختافزارها ميشود.
در رابطه با تأثيري كه تأخير ويستا بر سهام شركتهاي سختافزاري خواهد گذاشت، احتمالاً دل بيشتر از اچپي متضرر خواهد شد. چون منابع درآمدHP خيلي گستردهتر و متنوعتر از دل است. تأخير ويستا با توجه به تأكيدي كه بر قابليتهاي گرافيكي آن شده است، بر سازندگان تراشههاي گرافيكي مثل ATI (كه به تازگي بخشي از شركت توليد پردازنده AMD شده است) و Nvidia هم تأثير منفي خواهد گذاشت. اين مسئله احتمالاً فشارهايي را نيز به اينتل تحميل خواهد كرد.
اما انتظار نميرود بخش عمدهاي از اين تأثيرات منفي، مدت زيادي دوام داشته باشند. حقيقت اين است كه به محض اينكه مرورها و بررسيهاي اوليه بعد از ارائه رسمي ويستا منتشر شود، متخصصان (و فروشندگان سختافزار) به مشتريان توصيه خواهند كرد پيسيهاي قويتري بخرند.
در اين گير و دار يك برگ برنده هم نصيب اپل خواهد شد. تأخير در انتشار ويستا ممكن است باعث شود مصرفكنندگان بيشتري به سمت آن شركت بروند. اپل در حال حاضر شاهد گرايش خوبي به كامپيوترهاي مكِ مبتني بر اينتل است. اين نكته نيز قابل توجه است كه چون مجموعه مشتريان بالقوه اپل نسبت به رقباي مبتني بر پيسي آن شركت خيلي كوچكتر است، سودي كه اپل از تأخير ويستا خواهد برد، خيلي بيشتر از ضرري است كه رقبا خواهند ديد. به علاوه، چون پردازندههاي اينتل اكنون هم در مك و هم در پيسي حضور دارند، اين شركت در نبرد بين اين دو پلتفرم رقيب، نقش ميانجي را بازي خواهد كرد.
همچنين، انتظار ميرود كه شركتهاي توليدكننده نرمافزارهاي امنيتي مثل سيمانتك و مكآفي از تأخير ديگري در انتشار ويستا سود ببرند. شايد اين پيشبيني كمي عجيب باشد؛ چرا كه نرمافزارهاي ساخت اين شركتها به طور آماده به همراه اكثر پيسيها ارائه ميشود، ولي مسئله مهمتر اين است كه مايكروسافت، فعاليتهاي خود را در زمينه محصولات امنيتي به شدت افزايش داده است و بخشي از اين فعاليتها در ويندوز ويستا ظهور پيدا كردهاست. بنابراين تأخير در ارائه ويستا اين فرصت را به شركتهاي امنيتي خواهد داد كه مشترياني بيشتري را از طريق مدل اشتراكهايشان به دست بياورند.
نكات امنيتي
البته در اين مورد هم سودي كه نصيب شركتهاي امنيتي ميشود، چندان نميپايد. اولين دليل اين مسئله اين است كه امنيت مهمترين ويژگي ويندوز ويستا است و يكي از اصليترين مزيتهاي فروش ويستا خواهد بود. در واقع بسياري از امكانات امنيتي در خود ويندوز ويستا كار گذاشته شدهاند؛ از جمله يك فايروال جديد و قابليتهاي قوي مديريتي و رمزنگاري.
قويتر شدن فناوريِ پايهِ ويندوز ويستا، نقاط ضعف امنيتي آن را كمتر كرده است. اگرچه در گردهمايي اخير هكرهاي كلاه سياه در ايالات متحده، يك مورد حفره امنيتي در ويستا كشف شد، شركتكنندگان اين گردهمايي در مجموع نمره امنيتي خوبي به ويستا دادند. اينترنت اكسپلورر 7 هم، كه نسخه بتاي آن در حال حاضر منتشر شده است و نسخه نهايي آن با ويستا ميآيد، از نظر امنيتي خيلي بهتر شده است.
Windows Defender برنامه ضد جاسوسافزار مايكروسافت، كه نسخه مجاني آن در حال حاضر براي ويندوزاكسپي قابل دانلود است، به همراه ويندوز ويستا ارائه خواهد شد. سادهانگاري است كه تصور كنيم قابليتهاي امنيتي ويستا و IE7 موجب ميشود كه كاربران عادي كامپيوتر كمتر به مسائل امنيتي توجه كنند. ولي واقعيت اين است كه مايكروسافت تلاش ميكند كه امنيت را براي كاربران سادهتر كند و نگرانيهاي امنيتي آنها را كمتر نمايد.
به هر حال مايكروسافت براساس تاكتيكهاي تجاريِ تجربه شدهاش، بسياري از امكانات امنيتي را به همراه ويستا در اختيار مشتريان ميگذارد و اين باعث ميشود كه بسياري از مصرفكنندگان، دليلي براي خريد ابزارهاي سيمانتك يا مكآفي نداشته باشند.
چنين بلايي ممكن است به جان RealNetworks هم بيفتد. آخرين نسخه Windows Media Player به همراه ويندوز ويستا ارائه خواهد شد، و اين امر ميتواند محصول رقيب RealNetworks يعني RealPlayer را بيش از پيش به حاشيه براند.
صنعت بازي
بر اين اساس،RealNetworks از تأخير ويستا نفع خواهد برد. ولي با آغاز به كار سرويس و پخش كننده Zune مايكروسافت، بايد منتظر يك حمله تمام عيار به تجارت موسيقي Real باشيم. اين سرويس قرار است امسال راهاندازي شود، ولي انتظار ميرود با انتشار ويستا، و با توجه به تبليغات مايكروسافت روي قابليتهاي مالتيمدياي اين سيستم عامل، قدرت آن دو چندان شود.
از لحاظ قابليتهاي چندرسانهاي، انتظار ميرود كه ويستا يك تكان حسابي به صنعت بازيهاي كامپيوتري بدهد. اين سيستم عامل قرار است قدمي مهم در جهت قابليتهاي بازي بينپلتفرمي بردارد. در حال حاضر هنوز بسياري از سرمايهگذاران صنعت بازي توجه چنداني به ويستا ندارند، ولي اين سيستمعامل وقتي كه به بازار بيايد، باد موافقي را در بادبان شركتهايي مثل Electronic Arts خواهد انداخت.
شركتهايي مثل Activision و EA، كه بيشتر روي پلتفرم كنسول فعاليت دارند، تجارت خوبي را هم در زمينه
PC دنبال ميكنند. در يك چهارم پاياني سال مالي، كه 31 مارس 2006 به پايان رسيد، شركت EA بالغ بر 104 ميليون دلار از بازيهاي پيسي درآمد داشت كه 22 درصد نسبت به سال قبل افزايش داشت و بيش از درآمد مايكروسافت از پلتفرم Xbox و درآمد نينتندو از GameCube بود. انتظار ميرود انتشار ويستا رشدي فراتر از پيشبينيها در درآمد شركتهاي بازيسازي را موجب شود.
در نهايت، گوگل اكنون به عنوان اصليترين رقيب مايكروسافت شناخته ميشود، ولي نميتوان گفت كه تأخير ديگري در ارائه ويستا كمك زيادي به سهام غول جستوجو بكند؛ اگر اصلا تأثيري روي آن داشته باشد! ويستا هيچ ربطي به حوزه رقابت مايكروسافت و گوگل ندارد.
گوگل
ولي نكته جالب در اين ميان اين است كه ويستا ضعف گوگل در كسب درآمد از فناوريهاي غير از جستوجو را نمايان خواهد كرد. بهويژه اينكه به همراه ويستا نرمافزارهاي مديريت تصاوير و تقويم جديدي ارائه خواهد شد كه از توجهي كه در حال حاضر به Picasa گوگل و برنامه سررسيد آنلاين اين شركت مبذول ميشود، خواهد كاست. گرچه نظر متخصصان درباره هردوي اين نرمافزارها خوب است، ولي نرمافزارهاي جايگزيني كه مايكروسافت به همراه ويستا ارائه ميكند، بار ديگر به تحليلگران يادآوري خواهد كرد كه گوگل چقدر به جستوجو متكي است.
ويندوز ويستا حتي در زمينه جستوجو هم برگ برندهاي در رقابت با گوگل خواهد بود. گوگل با استفاده از نرمافزار جستوجوي دسكتاپش، راه خود را به كامپيوترهاي مصرفكنندگان گشوده است؛ و البته نبايد از نقشي كه قابليت ناكارآمد جستوجوي ويندوزاكسپي در اين موفقيت داشته است، غافل شويم.
ولي در ويندوز ويستا فناوري جستوجو از اين رو به آن رو شده است، و اگر بخواهيم بر مبناي بررسيهاي اوليه قضاوت كنيم، قابليتهاي جستوجوي ويستا ميتوانند فتوحات گوگل در دسكتاپ كاربران را به قلمرو مايكروسافت باز گردانند.
قابليتهاي جستوجوي ويستا حتي امكانات جستوجوي وب را هم شامل ميشوند؛ نكتهاي كه گوگل به دنبال بهرهبرداري از آن در دادگاه ضدانحصار است. شكي نيست كه غول جستوجو با استفاده از تجارت تبليغات مرتبط با جستوجوي خود رشد سريعش را ادامه خواهد داد. ولي مايكروسافت، تا حدي از طريق ويستا، فشارهاي خود را بر گوگل بيشتر خواهد كرد و اين شركت را مجبور خواهد كرد حوزههاي درآمديش را گسترش دهد. منتظر تأثير اين فشارها در بازار بورس باشيد.
در مجموع، به نظر نميآيد تأخير ديگري در ارائه ويندوز ويستا تأثيرات منفي بزرگي در وضعيت مايكروسافت داشته باشد. به علاوه، گزارشهاي خوب مايكروسافت در ماه جاري به وضعيت سهام اين شركت كمك خواهد كرد. در عين حال، مشكلاتي كه شركتهاي سختافزاري ممكن است در نتيجه اين تأخير با آن روبهرو شوند، احتمالاً كوتاه مدت خواهد بود؛ چرا كه در بلندمدت، ويندوز ويستايي كه به خوبي تست شده باشد موجب افزايش درآمدهاي آنها هم خواهد شد. اپل و سازندگان بازي مثل EA احتمالاً بيش از همه نفع خواهند برد. در حالي كه گوگل با ارائه ويستا با فشارهايي روبهرو خواهد شد؛ به ويژه با توجه به قابليتهاي جستوجو و امكانات ناشناختهاي كه توجه كاربران را به سوي اين سيستم عامل جلب خواهد كرد.
